2026 Son 1: SAN’AT VA MADANIYAT AXBOROTNOMASI
Maqolalar

QARAQALPAQ DÁSTÚRLERINIŃ SINKRETIK TÁBIYATÍ HÁM KÓRKEMLIK EVOLYUCIYASÍ: FOLKLORDAN PROFESSIONAL KÓRKEM ÓNERGE QARAY

Cover

How to Cite

QARAQALPAQ DÁSTÚRLERINIŃ SINKRETIK TÁBIYATÍ HÁM KÓRKEMLIK EVOLYUCIYASÍ: FOLKLORDAN PROFESSIONAL KÓRKEM ÓNERGE QARAY. (2026). SAN’AT VA MADANIYAT AXBOROTNOMASI, 1, 197-201. https://doi.org/10.66900/ajk2nq03

Abstrakt

Ushbu maqolada qoraqalpoq san’ati va adabiyotining tarixiy rivojlanishi konseptual asoslari sinkretizm va  evolyutsion transformatsiya prizmasi orqali tadqiq etilgan. Tadqiqot jarayonida qoraqalpoq badiiy tafakkurining arxaik mifologik ildizlaridan va og‘zaki epik an’analardan professional san’at janrlarigacha rivojlanish yo‘li yoritilgan. Ayniqsa, jirovchilik maktabining "sinkretik tabiati" - so‘z, musiqa (qo‘biz asbobi) va ijro birligining keyingi davrlar  uchun "estetik kod" vazifasini bajarganiga alohida e’tibor beriladi.qaratilgan. "Alpomish," "Qirq qiz" kabi  dostonlardagi an’anaviy motivlarning XIX asrda Berdaq va Ajiniyoz kabi mutafakkirlar tomonidan qayta tahlil  qilinishi zamonaviy professional dramaturgiya, nasr va musiqa san’atining shakllanishiga asos bo‘lgani tahlil  qilingan. Tarixiy-tipologik va qiyosiy metodlar yordamida globallashuv davrida milliy o‘zlikni saqlash, folklor namunalarini zamonaviy kasbiy shakllar bilan sintezlashga aloqadorligi.

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. 1. Б.М.Жирмунский. Избранные труды. 1974.119 c.
  2. 2. Айымбетов. К. Халық даналығы. „Қарақалпақстан“ баспасы, Нөкис. 1968.
  3. 3. Айымбетов. К. Қарақалпақ фольклоры. „Қарақалпақстан“ баспасы, Нөкис, 1977.
  4. 4. Алламбергенов. К. Қарақалпақ әдебиатында айтыс. Нөкис, 1989.
  5. 5. Даўқараев. Н. Шығармаларының толық жыйнағы. 2-том, „Аўызеки халық
  6. творчествосы“. „Қарақалпақстан“ баспасы. 1977.
  7. 6. Пахратдинов. Ю. Адам, жәмийет, сатира. Нөкис, 1991.