SIMFONIYALÍQ ORKESTRDE TARLI SAZLARDIŃ ORNÍ. (KÓRKEM ÓNER HÁM MÁDENIYAT XABARSHÍSÍ, 2025)
Simfoniyalıq orkestrde tarlı saz ásbapları tiykargı orındı iyeleydi.sanlıq hám kórkemlik jaqtan onıń tiykarın quraydı. tarlı gruppaǵaskripka (I hám II), alt, violonchel hám kontrabaslar kiredi. bul topar baylıǵı menen ajıralıp turadıtembrli boyawlar, dinamikalıq hám tásirsheńliktegi iykemlesiwsheńlik- nama, garmoniyalıq fon hám shıǵarmanıń ritm dúzilisin jaratıw. tarlıkeń kólemli sezimlerdi - názik lirikadan tartıp, dramalıq sezimlerge shekem jetkerip bere aladı.napryajennosti. Olardıń roli jekke jańlawdan baslap, quramalı polifoniyalıq hám t.b.fakturnıx sochetaniy vnutri vsey orkestrovoy massı. Pissikato usılı arqalı oynaw texnikası sebeplihám basqa usıllarda, tarlılar kórkemlew qurallarınıń bay palitrasın támiyinleydi. tariyxıy jaqtanmine usı torlı orkestr XVII-XVIII ásirlerde simfoniyalıq orkestrdiń qáliplesiwinde tiykar boldı.házirge shekem onıń júregi bolıp qalmaqta. Zamonaviy bastakorlar torli cholǵulardan badiiytásir quralı sıpatında aktiv paydalanbaqta. Solay etip, tarlı saz ásbapları tek melodikalıq-garmoniyalıq emes.wazıypasın atqaradı, al simfoniyalıq orkestrdiń ulıwma tembr kórinisin qáliplestiriwde de tiykarǵı rol atqaradı.
Keywords: tarlı saz ásbapları; orkestrdegi áhmiyeti; texnikalıq imkaniyatları; sesler palitrası; orkestrdiń balansın saqlaw; orkestrdiń ses dúzilisi; orkestrdiń áhmiyeti