SAN'AT VA FAN
Kino va dramatik san’at · 2026/1

Sound dramaturgy and synthesis: the harmonic function of the sound score with visual elements in modern European and Hollywood cinema

DOIhttps://doi.org/10.66900/negydw76
Kalit so‘zlar

Tovush dramaturgiyasi, Ovozli partitura, Tovush sintezi, Gollivud kinosi, Yevropa kinosi, Fazoviy audio, Psixoakustika, Kinematografik foley

Annotatsiya

Zamonaviy kino evolyutsiyasi tovushni ikkinchi darajali tayanch elementdan mustaqil hikoya qiluvchi kuchga aylantirdi. Ushbu maqola zamonaviy Yevropa va Gollivud kinematografiyasida "tovush partiturasi"ning garmonik vazifasini va uning vizual elementlar bilan murakkab sintezini o‘rganadi. Ushbu tadqiqot Yevropa art-xaus kinosining giperrealistik, psixologik yo‘naltirilgan tovush manzaralari va Gollivud blokbasterlarining dinamik sintezlangan, immersiv fazoviy audio muhitlari o‘rtasidagi ziddiyatni tahlil qilib, tovush dramaturgiyasi vizual idrokni qanday boshqarishini aniqlaydi. Tadqiqot metodologiyasi zamonaviy filmlarning qiyosiy audiovizual tahliliga tayanadi, bunda ko‘p kanalli formatlar (5.1, Dolby Atmos) va zamonaviy sintez usullarining psixoakustik ta’siriga e’tibor qaratiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Gollivud tomoshabinni jismonan jalb qilish uchun tajovuzkor sintez va past chastotali tebranishlardan foydalanadi. Yevropa kinosi psixologik taranglikni yaratish uchun sukunat, diegetik noaniqlik va xom akustik to‘qimalardan foydalanadi. Muhokama, shuningdek, ovoz rejissyorining kinodramaturgiya hammuallifi sifatidagi rolini qayta belgilashda generativ sun’iy intellekt va raqamli audio ish stansiyalari olib kelgan paradigma o‘zgarishini ham ko‘rib chiqadi .

Adabiyotlar

  1. 1. Chion, M. (1994). Audio-Vision: Sound on Screen. (C. Gorbman, Trans.). Columbia University Press.
  2. 2. Kerins, M. (2010). Beyond Dolby (Stereo): Cinema in the Digital Sound Age. Indiana University Press.
  3. 3. Whittington, W. (2007). Sound Design and Science Fiction. University of Texas Press.
  4. 4. Flückiger, B. (2001). Sound Design: Die virtuelle Klangwelt des Films. Schüren Verlag.
  5. 5. Farnell, A. (2010). Designing Sound. MIT Press.
  6. 6. Sonnenschein, D. (2001). Sound Design: The Expressive Power of Music, Voice, and Sound Effects in Cinema. Michael Wiese Productions.
  7. 7. Beck, J., & Grajeda, T. (Eds.). (2008). Lowering the Boom: Critical Studies in Film Sound. University of Illinois Press.