Teatr va musiqa · 2026/1

The bayan and the accordion: their use in music

  • M. Paluaniyazov Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti Nukus filiali image/svg+xml

Annotatsiya

Maqolada bayan va akkordeon zamonaviy musiqa madaniyatining muhim cholg‘ulari sifatida ko‘rib chiqiladi. Ularning paydo bo‘lish va rivojlanish tarixi, konstruktiv xususiyatlari, tovush imkoniyatlari, ijro usullari hamda akademik, xalq, estrada va zamonaviy musiqada qo‘llanilishining asosiy yo‘nalishlari tahlil qilingan. Ushbu cholg‘ularning milliy musiqa an’analarini asrab-avaylash, professional ijrochilik san’atini rivojlantirish va musiqa ta’limidagi o‘rniga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bayan va akkordeon cholg‘ularining o‘xshash va farqli jihatlari, tembr tovushlarining o‘ziga xos xususiyatlari, mo‘ynali dinamikaning ifoda imkoniyatlari hamda cholg‘ularning ansambl va yakkaxon ijrochilikdagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Bayon va akkordeon sezilarli badiiy salohiyatga ega bo‘lib, zamonaviy musiqa amaliyoti sharoitida faol rivojlanishda davom etayotgani ta’kidlanadi.

Adabiyotlar

  1. 1. Doktorski, H. Birth of the Accordion. The Classical Free-Reed, Inc. Available at: https://www.henrydoktorski.com/free-reed/history/birth.html (accessed 21 October 2026).
  2. 2. Baines, A. The Oxford Companion to Musical Instruments. Oxford: Oxford University Press, 1992.
  3. 3. Sachs, C. The History of Musical Instruments. New York: W. W. Norton & Company, 1940.
  4. 4. Sadie, S., ed. The New Grove Dictionary of Music and Musicians. 2nd ed. London: Macmillan, 2001.
  5. 5. Apel, W. Harvard Dictionary of Music. 2nd ed. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1969.
  6. 6. Encyclopaedia Britannica. “Accordion.” Encyclopaedia Britannica. Available at: https://www.britannica.com/art/accordion (accessed 21 October 2026).
  7. 7. Encyclopaedia Britannica. “Free Reed Vibrator” In: Encyclopaedia Britannica, 11th edition. Available at: https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Free_Reed_Vibrator (accessed 21 October 2026).
  8. 8. “Bayan (Accordion)” Wikipedia. Available at https://en.wikipedia.org/wiki/Bayan_(accordion) (accessed 21 October 2026).