SAN’AT VA MADANIYAT AXBOROTNOMASI
Maqolalar · 2026/3

DAWÍS DIAPAZONÍ HÁM KÚSHIN ASÍRÍWDA REZONATORLARDAN TUWRÍ PAYDALANÍW ÁMELIYATÍ (SAXNA SÓZI PÁNI MÍSALÍNDA)

  • Otepbergenov Aydos Janabayevich - dotsent O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti Nukus filiali Yoshlar masalalari, ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktorining birinchi o‘rinbosari O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti Nukus filiali
DOIhttps://doi.org/10.66900/4ttfg487
Kalit so‘zlar

sahna so‘zi, aktyorlik mahorati, ovoz diapazoni, rezonatorlar, ko‘krak rezonatori, bosh rezonatori, ovoz kuchi, yoshlar tarbiyasi, ma’naviy-ma’rifiy, teatr pedagogikasi

Annotatsiya

Ushbu maqolada aktyorlik san'atida, xususan, "Sahna nutqi" fani doirasida ovoz diapazoni
va kuchini oshirishda rezonatorlardan (ko'krak va bosh rezonatorlari) to'g'ri foydalanish amaliyoti tahlil
qilinadi. Tadqiqot O'zbekiston davlat san'at va madaniyat institutining Nukus filiali talabalari ishtirokidagi
amaliy mashg'ulotlar va empirik kuzatuvlarga asoslangan. Maqolada ovoz paychalarini zo'riqishdan saqlash,
qoraqalpoq tilining fonetik xususiyatlarini (q, g', n', w) hisobga olgan holda rezonatorlarni uyg'unlashtirish
usullari yoritilgan. Shuningdek, ovoz imkoniyatlarini kengaytirishning yoshlar ma'naviy-ma'rifiy
tarbiyasidagi o'rni hamda aktyorning ichki kechinmalarini tomoshabinga yetkazishdagi ahamiyati ochib
berilgan. 

Adabiyotlar

  1. 1. Stanislavskiy K.S. Aktyordıń óz ústinde islewi. (Awadarmashı: T. Xojaev h.b.) – Tashkent:
  2. Yangi asr avlodi, 2014. – 464 b.
  3. 2. Kozlyaninova I.P., Promptova I.Yu. Saxna sózi (Сценическая речь. Учебник). – Moskva:
  4. GITIS baspası, 2009. – 512 s.
  5. 3. Xo'jayeva L., Tursunov I. Sahna nutqi. Oliy o'quv yurtlari uchun darslik. – Toshkent: Sharq,
  6. 2007. – 280 b.
  7. 4. Umarov A. Aktyorlik mahorati va sahna nutqi. – Toshkent: San'at, 2015. – 210 b.
  8. 5. Maxmudov J. Teatr pedagogikası tiykarları. – Tashkent: Ǵafur Ǵulom, 2012. – 190 b.
  9. 6. Linklater K. Freeing the Natural Voice: Imagery and Art in the Practice of Voice and Language. –
  10. Drama Publishers, 2006. – 380 p.
  11. 7. Strelnikova A.N. Dıxatelnaya gimnastika. – Moskva: Sovetskiy sport, 2010. – 120 s.
  12. 8. Vasiliev Yu.A. Golos i rech aktera (Aktyor dawısı hám sózi). – Sankt-Peterburg: SPbGATI,
  13. 2013. – 240 s.
  14. 9. Gippius S.V. Gimnastika chuvstv. Trening tvorcheskoy texniki. – Leningrad: Iskusstvo, 1967. –
  15. 295 s.
  16. 10. Aymurzaev J., Ayimbetov Q. Qaraqalpaq milliy teatrı tariyxı (qollanba). – Nókis:
  17. Qaraqalpaqstan, 1990. – 150 b.