SAN’AT VA MADANIYAT AXBOROTNOMASI
Maqolalar · 2026/2

QORAQALPOQ AN’ANAVIY CHOLG‘ULARINI (QOBIZ, SHINKOBIZ) STUDIYA SHAROITIDA YOZIB OLISHNING AKUSTIK XUSUSIYATLARI VA ULARNI 5.1 SURROUND TIZIMIGA MOSLASHTIRISH

  • Manas Bekpolatovich Abdreymov Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti Nukus filiali image/svg+xml
DOIhttps://doi.org/10.66900/bx16kb68
Kalit so‘zlar

ovoz rejissurasi, qoraqalpoq folklori, qo‘biz, shinkobiz, akustik tahlil, 5.1 qamrovli tizim, fazoviy audio, mikrofon texnikasi, post-prodakshn, tranzitlar, audio chastotasi

Annotatsiya

Ushbu maqolada qoraqalpoq an’anaviy cholg‘ulari (qobiz va shinkobiz) ni studiya sharoitida yozib olishda yuzaga keladigan akustik murakkabliklar va ularning texnik yechimlari tadqiq etilgan. Etnik cholg‘ularni ko‘p kanalli (5.1 Surround) fazoviy formatlarga o‘tkazish jiddiy muhandislik vazifasi hisoblanadi. Tadqiqotda mazkur asboblarning chastota spektrlari, ularning spesifik tranzientlari va rezonans xususiyatlari chuqur tahlil qilingan. Shuningdek, ilg‘or mikrofonlash usullari (Mid-Side texnikasi, off-axis joylashuv) va post-prodakshn bosqichida panoramalash strategiyalarini taklif qilish orqali, ovoz rejissyorlari uchun kompleks uslubiy qo‘llanma ishlab chiqilgan. Asosiy maqsad – qoraqalpoq musiqiy merosining asl, qadimiy tembrini saqlab qolgan holda, uni zamonaviy fazoviy ovoz platformalariga nuqsonlarsiz integratsiya qilishdir.

Adabiyotlar

  1. 1. Everest F. Alton, and Ken C. Pohlmann. Master Handbook of Acoustics. 6th ed., McGraw-Hill Education, 2015.
  2. 2. Holman Tomlinson. Sound for Film and Television. 3rd ed., Focal Press, 2010.
  3. 3. Abdreymov, Manas Bekpolatovich. "Qoraqalpoq zamonaviy milliy kinodagi izlanishlar xarakteri." Oriental Art and Culture, vol. 2, no. 4, 2021, pp. 44-49.
  4. 4. Ibragimov, O. Qoraqalpoq xalq cholg‘ulari. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2008.
  5. 5. Rayburn Ray A. Eargle's The Microphone Book: From Mono to Stereo to Surround. 3rd ed., Focal Press, 2011.
  6. 6. Abdreymov Manas Bekpolatovich. "Aktyor yoki suxondon ovozini yozib olish va nutq fonogrammalarining montaj jarayoni." Oriental Art and Culture, vol. 5, no. 2, 2024, pp. 126-134.
  7. 7. Abdreymov Manas Bekpolatovich. "Specific Features of Sound Directing in Karakalpak National Cinema." International Journal on Integrated Education, vol. 4, no. 9, 2021, pp. 103-108.
  8. 8. Абдреймов Манас Бекполатович. "Қорақалпоқ кинематографиясида овоз режиссёрлиги муаммолари." Oriental Art and Culture 8 (2021): 22-25.
  9. 9. Bekpolatovich Abdreymov Manas. "Specific Features of Sound Directing in Karakalpak National Cinema." International Journal on Integrated Education 4.9 (2021): 103-108.
  10. 10. BEKPOLATOVICH MANAS ABDREYMOV. "Ways of Formation of Karakalpakfilm in the Pre-independence Years." International Journal of Innovations in Engineering Research and Technology 7.4: 1-3.
  11. 11. Abdreymov Manas Bekpolatovich. "QORAQALPOQ ZAMONAVIY MILLIY KINODAGI IZLANISHLAR XARAKTERI." Oriental Art and Culture 2.4 (2021): 44-49.
  12. 12. Abdreymov Manas Bekpolatovich. "QORAQOLPOQ KINEMATOGRAFIYASIGA NAZAR:“TANKA” FILMI MISOLIDA." Интернаука 16-4 (2020): 49-50.
  13. 13. Embergenovich Khojanov Jabbarbergen. "The Representativeof The Karakalpak Theater." Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT) 12.11 (2021): 7207-7213.