САНЪАТ ВА МАДАНИЯТ АХБОРОТНОМАСИ
Мақолалар · 2026/1

РЕЖИССЁР – ПСИХОЛОГМИ? САҲНА ЖАРАЁНИДА АКТЁР РУҲИЯТИНИ БОШҚАРИШ СТРАТЕГИЯЛАР

  • Дамир Сарсенбай улы Уразбаев Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti Nukus filiali image/svg+xml
DOIhttps://doi.org/10.66900/we8wrp39
Калит сўзлар

режиссёр психологияси, актёр руҳияти, саҳна жараёни, эмпатия, ҳиссий бошқарув, мотиватсия, визуализатсия методлари, стрессни бошқариш, ижодий жараён, театр ва кино санъати

Аннотация

Ушбу мақола театр ва кино санъатида режиссёрнинг психологик роли ҳамда актёр руҳиятини бошқариш стратегияларига бағишланган. Унда саҳна жараёнида актёрларнинг ҳиссий ҳолатини тушуниш, мотиватсиясини уйғотиш ва ижодий потенциалини максимал даражада намоён этишдаги методлар таҳлил қилинади. Мақолада ишончли ва хавфсиз муҳит яратиш, эмпатия ва ҳиссий резонанс, визуализатсия ва психологик тасаввур методлари, шунингдек, стрессни бошқариш орқали саҳнадаги ижодий жараённи самарали ташкил этиш стратегиялари келтирилган. Тадқиқот натижалари шуни кўрсатадики, муваффақиятли режиссёр нафақат саҳна қурувчиси, балки ярим психолог сифатида ҳам фаолият юритади, чунки актёрнинг руҳий ҳолати ва ижодий имкониятлари саҳнадаги якуний натижага бевосита таъсир қилади.

Адабиётлар

  1. 1. Stanislavskiy, K. An Actor Prepares. London: Methuen, 1936. – Aktyor psixologiyasi va sahnaga tayyorgarlik metodlari.
  2. 2. Chekhov, M. To the Actor. New York: HarperCollins, 1953. – Hissiy rezonans va psixologik tasavvur metodlari.
  3. 3. Carnicke, S. M. Stanislavsky in Focus. London: Routledge, 2000. – Rejissyor va aktyor o‘rtasidagi psixologik jarayon.
  4. 4. Benedetti, J. Stanislavski: An Introduction. London: Routledge, 1998. – Teatr psixologiyasi va sahna texnikasi.
  5. 5. Zaporozhets, A. V. Psikhologiya tvorcheskoy deyatel’nosti. Moscow: Nauka, 1981. – Ijodiy jarayon va ruhiyatni boshqarish strategiyalari.
  6. 6. Hodge, A. Actor Training. London: Routledge, 2000. – Aktyor tayyorgarligi va rejissyor strategiyalari.
  7. 7. Miller, A. The Drama Workshop. London: Methuen, 1964. – Sahna jarayonida motivatsiya va hissiy boshqaruv metodlari.