QASHQADARYO-SURXONDARYO IJROCHILIK MAKTABINING OʻZIGA XOSLIGI VA ILMIY TIZIMLASHTIRILGANLIK MUAMMOSI
- Джабборов Алишер - независимый соискатель Государственного института искусств и культуры Узбекистана Государственный институт искусств и культуры Узбекистана,
Аннотация
В статье с культурологических позиций исследуются особенности кашкадарьинскосурхандарьинской исполнительской школы, сформировавшейся в южных областях Узбекистана.
Анализируются историко-географическое положение региона, архаические пласты культурного
пространства Байсуна, техника исполнения «ички овоз», а также взаимопроникновение
классического пения и дастанно-бахшийской традиции. В научный оборот вводится проблема
неравенства степени научной систематизации данной школы по сравнению с тремя другими
региональными школами. На основе сравнительного анализа творческого пути исполнителей,
вышедших из южных областей, обосновывается действие устойчивой трёхступенчатой системы
передачи традиции классического пения. В заключении представлены научно-практические
рекомендации по сохранению и развитию наследия.
Литература
- r
- 1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining «Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish, ilmiy
- oʻrganish va targʻib qilishni rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida»gi qarori. PQ-405-
- son, 2023-yil 25-dekabr // Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi (lex.uz).35
- Kórkem óner hám mádeniyat Xabarshısı. 2026/3
- 2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Baxshichilik va dostonchilik sanʼatini yanada
- rivojlantirish hamda takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi qarori. 2018-yil // Qonun hujjatlari
- maʼlumotlari milliy bazasi (lex.uz).
- 3. Fitrat A. Oʻzbek klassik musiqasi va uning tarixi. – Toshkent: OʻzR FA «Fan» nashriyoti, 1993. –
- 112 b.
- 4. Abdullaev R. The Traditional Musical Culture of Boysun. – Tashkent: UNESCO Office in
- Tashkent, 2006. – 64 p.
- 5. Abdullayev R. Anʼanaviy oʻzbek musiqasi asoslari: konservatoriya talabalari uchun darslik. –
- Toshkent: «Musiqa» nashriyoti, 2022. – 360 b.
- 6. Karimov M. Oʻzbek dostonchiligi maktablari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2012. – 208 b.
- 7. Бўриев О., Очилов А. Қашқадарё воҳаси этномаданий қадриятлари: монография. – Тошкент:
- Янги нашр, 2013. – 364 б.
- 8. Турсунов С., Пардаев Т., Бегимқулов О. Ўзбек миллий кураши тарихи ва анъаналари:
- монография. – Термиз: Сурхон-Нашр, 2015. – 204 б.
- 9. Жабборов И. Ўзбеклар турмуш тарзи ва маданияти. – Тошкент: Ўқитувчи, 2003. – 208 б.
- 10. Toʻrayev F. Buxoro Shashmaqomi tarixidan. – Toshkent: «Musiqa» nashriyoti, 2011. – 128 b.
- 11. Rajabov I. Maqom asoslari. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot, 1963. – 268 b.
- 12. Ibrohimov O. Maqomlar tarixi va nazariyasi: darslik. – Toshkent: Donishmand ziyosi, 2023. – 164
- b.
- 13. Begmatov S. Hofizlik sanʼati: oʻquv-uslubiy qoʻllanma. – Toshkent: Musiqa, 2007. – 96 b.
- 14. Nasullaev Z. Amir Xusrav Dehlaviy asarlarida musiqa haqida maʼlumotlar: ilmiy-uslubiy
- qoʻllanma. – Toshkent: ALGO BOSS, 2010. – 64 b.
- 15. Mavrulov A. Oʻzbekiston madaniyati tarixi. – Toshkent: Shafoat nur fayz, 2025. – 512 b.
- 16. Jumayeva G. Nasibaxonim Sattorova: Sharq bulbuli. – Toshkent: «Javohir-ilm-nashr», 2026. – 80
- b.
- 17. Флиер А.Я. Культурология для культурологов: учебное пособие. – Москва: Согласие, 2010.
- – 672 с.
- 18. Ерасов Б.С. Социальная культурология. – Москва: Аспект Пресс, 1996. – 591 с